šŸ‡³šŸ‡±Jouw favoriete Nederlandse Dieren website!šŸ‡³šŸ‡±

Krab

Brachyura

Wat zijn krabben?

Krabben zijn schaaldieren die behoren tot de ordeĀ DecapodaĀ (wat “tienpotigen” betekent) en de infraordeĀ Brachyura. Ze hebben een breed, plat lichaam, een harde schaal (exoskelet), en meestal twee grote scharen (chelae). Krabben zijn bekend om hun zijwaartse manier van lopen.

Ā 

Grootste en kleinste soorten

Grootste krab:

  • Japanse reuzenkrab (Macrocheira kaempferi)
    • Spanwijdte: totĀ 3,7 meterĀ (van schaar tot schaar)
    • Gewicht: totĀ 19 kg
    • Levensduur: totĀ 100 jaar

Kleinste krab:

  • Pea crab (Pinnotheres pisum)
    • Grootte: slechtsĀ 0,5 cm
    • Gewicht: minder danĀ 1 gram
    • Levensduur: onbekend, maar waarschijnlijk slechts enkele jaren

Ā 

Levensduur

  • Langst levende soort: Japanse reuzenkrab – totĀ 100 jaar
  • Kortst levende soort: Sommige kleine soorten leven slechtsĀ 1 tot 3 jaar

Ā 

Wat eten krabben?

Krabben zijnĀ alleseters. Hun dieet bestaat uit:

  • Algen
  • Planten
  • Kleine vissen
  • Wormen
  • Schelpdieren
  • Dode dieren (aas)

Ze spelen een belangrijke rol in het ecosysteem als opruimers.

Ā 

Familie en verwanten

Krabben behoren tot de familieĀ CrustaceaĀ (kreeftachtigen). Andere dieren in deze familie zijn:

  • Garnalen
  • Kreeften
  • Hermietkreeften
  • Pissebedden (ook op land!)
  • Zeepokken

Ā 

Habitat en verspreiding

Krabben leven inĀ zeewater,Ā zoetwater, en zelfs opĀ land. Ze komen voor op alle continenten behalve Antarctica. Typische leefgebieden zijn:

  • Kustgebieden
  • Mangroves
  • Rotsachtige stranden
  • Diepe zee
  • Rivieren en meren
  • Tropische regenwouden (voor sommige landkrabben)

Ā 

Interessante feiten over krabben

  • Krabben kunnenĀ regenereren: als ze een schaar verliezen, groeit die terug bij vervelling.
  • Sommige krabben, zoals deĀ kokoskrab, kunnen op bomen klimmen!
  • Krabben communiceren met elkaar doorĀ klikken,Ā zwaaien met scharen, enĀ trillen.
  • Er zijn meer danĀ 4.500 soorten krabbenĀ wereldwijd.
  • Krabben vervellen meerdere keren in hun leven om te groeien – dit heetĀ moulting.

Extra informatie over Krabben

Waar gebruiken krabben hun scharen voor?

Krabben gebruiken hun scharen voor verschillende belangrijke functies:

1.Ā Voedsel vangen en eten

  • Ze gebruiken hun scharen om prooien te grijpen, stuk te knijpen, en voedsel naar hun mond te brengen.
  • Sommige krabben kunnen harde schelpen van mosselen of slakken kraken met hun scharen.

2.Ā Verdediging

  • Scharen zijn een belangrijk verdedigingsmiddel tegen roofdieren.
  • Krabben kunnen agressief zwaaien of knijpen om zich te beschermen.

3.Ā Territorium en gevechten

  • Mannetjes gebruiken hun scharen vaak om te vechten met andere mannetjes over territorium of een partner.
  • Bij sommige soorten, zoals deĀ violierkrab (fiddler crab), is ƩƩn schaar enorm groot en wordt gebruikt om indruk te maken op vrouwtjes.

4.Ā Communicatie

  • Krabben kunnen met hun scharen zwaaien, tikken of trillen om signalen te geven aan andere krabben.
  • Dit gedrag zie je vaak bij sociale of territoriale soorten.

Ā 

Ā Wat zijn de scharen van een krab?

De scharen van een krab zijn eigenlijk aangepaste voorpoten, ook wel chelae genoemd. Ze zijn meestal het meest opvallende deel van het lichaam van een krab en kunnen groot, krachtig en asymmetrisch zijn (bij sommige soorten is één schaar veel groter dan de andere).

Ā 

Doet het pijn als een krab je knijpt?

Ja,Ā een krab kan pijn doenĀ als hij je knijpt met zijn schaar – vooral bij grotere soorten. De kracht van de knijp hangt af van de soort:

  • Kleine krabben: voelen als een stevige prik of kneep.
  • Grote krabbenĀ (zoals de koningskrab of kokoskrab): kunnenĀ echt pijn doen, soms zelfs de huid beschadigen of een kleine wond veroorzaken.

Krabben knijpen meestal alleen als ze zich bedreigd voelen.

Ā 

Welke krab heeft de grootste scharen?

De krab met deĀ grootste en krachtigste scharenĀ is deĀ kokoskrabĀ (Birgus latro), ook wel bekend als deĀ roofdierkrab.

Ā Kokoskrab – de kampioen van de scharen

  • Lengte: tot welĀ 1 meterĀ (inclusief poten)
  • Gewicht: totĀ 4 kg
  • Scharen: extreem krachtig – sterk genoeg om eenĀ kokosnoot open te breken
  • Leefgebied: tropische eilanden in de Indische en Stille Oceaan
  • Bijzonder: het is de grootste landlevende geleedpotige ter wereld

De scharen van de kokoskrab zijn niet alleen groot, maar ookĀ bijzonder sterk. Onderzoek heeft aangetoond dat ze een knijpkracht kunnen uitoefenen vanĀ tot 3.300 Newton – dat is sterker dan de beet van veel roofdieren!

Ā 

Andere interessante feiten over scharen

  • Krabben kunnen een schaarĀ verliezenĀ en laterĀ terug laten groeienĀ bij vervelling.
  • Sommige soorten hebbenĀ asymmetrische scharen: ƩƩn voor kracht, ƩƩn voor precisie.
  • De vorm en grootte van de scharen kunnen helpen bij hetĀ herkennen van soorten.
  • Bij deĀ kokoskrab, de grootste landkrab, zijn de scharen zo sterk dat ze kokosnoten kunnen kraken!

Hier is filmpje hoe krab knijpt. En jeetje, dat doet echt zeker zier!

Hoe lopen Krabben eigenlijk?

In tegenstelling tot mensen en de meeste dieren, dieĀ vooruitĀ lopen, bewegen krabben zich meestalĀ zijwaarts. Dit is een van hun meest herkenbare gedragingen.

Ā 

Ā Mensen vs. krabben: de looprichting

  • Mensen en veel dieren: lopen vooruit, met hun lichaam gericht in de richting waarin ze bewegen.
  • Krabben: lopenĀ zijwaarts, met hun lichaam dwars op de richting van hun beweging.

Ā 

Waarom lopen krabben zijwaarts?

De reden ligt in hunĀ lichaamsbouw:

  • Krabben hebben eenĀ breed, plat lichaamĀ en hun poten zijn aan de zijkanten bevestigd.
  • De poten zijn zo georiĆ«nteerd dat ze het meest efficiĆ«nt bewegen in eenĀ zijwaartse richting.
  • Zijwaarts lopen geeft krabbenĀ snelheid en wendbaarheid, vooral op zand of tussen rotsen.

Het is dus geen ā€œrare gewoonteā€, maar een slimme aanpassing aan hun anatomie en leefomgeving.

Ā 

Gedrag tijdens het zijwaarts lopen

  • Krabben kunnenĀ snel zijwaarts wegrennenĀ als ze zich bedreigd voelen.
  • Ze gebruiken hun scharen vaak tegelijk om teĀ dreigenĀ terwijl ze bewegen.
  • Sommige krabben kunnen ookĀ plots stoppenĀ en zich ingraven of verstoppen.

Ā 

Lopen alle krabben zijwaarts?

Niet allemaal!

Krabben dieĀ niet zijwaartsĀ lopen:

  • Hermietkrabben: lopen vaakĀ vooruit, omdat hun lichaam en schelp anders gebouwd zijn.
  • Kokoskrabben: kunnen zowel zijwaarts als vooruit lopen, afhankelijk van de situatie.
  • SommigeĀ zoetwaterkrabbenĀ enĀ landkrabbenĀ hebben een meer flexibele loopstijl.

Dus hoewel zijwaarts lopen typisch is voor veel krabben, zijn erĀ uitzonderingenĀ afhankelijk van soort en omgeving.

Hier is filmpje hoe deze dier zijwaarts loopt.

Hoe communiceren Krabben tegen elkaar?

Hoewel krabben geen geluiden maken zoals mensen of vogels, hebben zeĀ meerdere slimme manierenĀ om met elkaar te communiceren. Hun communicatie is vaakĀ visueel, tactiel en mechanisch – en soms verrassend sociaal!

Ā 

1.Ā Klikken met scharen

Krabben gebruiken hun scharen omĀ klikkende geluidenĀ te maken. Dit doen ze door de scharen snel tegen elkaar te tikken of tegen harde oppervlakken. Het klikken kan verschillende betekenissen hebben:

  • Waarschuwing aan andere krabben
  • Aantrekken van een partner
  • Aangeven van territorium

Ā 

2.Ā Zwaaien met scharen – net als mensen!

Sommige krabben, zoals deĀ violierkrab (fiddler crab), zwaaien letterlijk met hun grote schaar. Dit lijkt op een menselijke groet, maar bij krabben betekent het:

  • ā€œKijk naar mij!ā€ – vooral bij mannetjes die indruk willen maken op vrouwtjes
  • ā€œDit is mijn plek!ā€ – een territoriale waarschuwing

Het zwaaien is eenĀ visueel signaalĀ dat van ver zichtbaar is.

Ā 

3.Ā Trillen en vibraties

Krabben kunnen ook communiceren viaĀ trillingen. Ze maken deze trillingen door:

  • Hun lichaam tegen de grond te bewegen
  • Met hun poten of scharen op het zand of rotsen te tikken

Deze trillingen worden door andere krabben gevoeld via hun poten. Het is een soortĀ tactiele communicatie, vooral handig in donkere of drukke omgevingen.

Kunnen krabben vervellen?

Krabben hebben eenĀ harde schaalĀ (exoskelet) die niet meegroeit met hun lichaam. Daarom moeten zeĀ vervellenĀ om groter te worden. Dit proces heetĀ moulting.

Ā 

Hoe vervelt een krab?

  1. Voorbereiding: De krab stopt met eten en zoekt een veilige plek.
  2. Scheiding van oude schaal: Binnenin begint de krab een nieuwe, zachte schaal te vormen.
  3. Uittreden: De krabĀ breektĀ zijn oude schaal open, meestal bij de rug, enĀ kruipt eruit. Dit kan uren duren!
  4. Nieuwe lichaam: De krab komt eruit met eenĀ zachte, grotere schaal.
  5. Uitharden: De nieuwe schaal wordt in de uren of dagen daarnaĀ hardĀ door calciumopname.

Ā 

Wordt de krab groter?

Ja! Na elke vervelling is de krabĀ een beetje groter. Dit is de enige manier waarop krabben kunnen groeien. Jonge krabben vervellen vaak, oudere krabben minder vaak.

Ā 

Wat gebeurt er met de oude schaal?

De oude schaal blijft achter als eenĀ lege huls. Soms:

  • Wordt hetĀ opgegetenĀ door de krab zelf (voor calcium)
  • Wordt hetĀ opgeruimdĀ door andere dieren
  • Blijft het liggen als een soort ā€œspookkrabā€ – het lijkt op een echte krab!

Ā 

Kunnen alle krabben vervellen?

Ja,Ā alle krabbensoorten vervellen, omdat ze allemaal een exoskelet hebben. Maar:

  • Jonge krabbenĀ vervellen vaker (soms elke paar weken)
  • Volwassen krabbenĀ vervellen minder vaak (soms maar ƩƩn keer per jaar)
  • Sommige krabben stoppen met vervellen als zeĀ volwassen zijn, vooral bij mannetjes

Ā 

Extra weetje

Tijdens het vervellen zijn krabbenĀ heel kwetsbaar. Ze kunnen niet goed lopen of zich verdedigen. Daarom verstoppen ze zich vaak tot hun nieuwe schaal hard is.

Waar Gebruiken Krabben algen voor?

Algen zijnĀ kleine, plantachtige organismenĀ die vaak in water leven. Voor krabben zijn algenĀ meer dan alleen planten – ze kunnen helpen bijĀ voeding, bescherming en zelfs camouflage.

Ā 

Algen als voedselbron

  • Veel krabben etenĀ algenĀ als onderdeel van hun dieet.
  • Algen bevattenĀ essentiĆ«le voedingsstoffenĀ zoals:
    • Vitaminen
    • Mineralen
    • Eiwitten
    • Energie uit fotosyntheseproducten

Voor sommige soorten, vooralĀ herbivore krabben, zijn algen eenĀ belangrijke bron van overleving.

Ā 

Groeien algen op krabben?

Ja! In sommige gevallen groeien algenĀ op het lichaam van krabben, vooral bij:

  • Langzaam bewegende krabben
  • Krabben die inĀ koraalriffenĀ ofĀ rotsachtige gebiedenĀ leven
  • Krabben met eenĀ ruwe of harige schaal

Deze algen vormen een soortĀ levende camouflage – ze helpen de krab om zich te verstoppen voor roofdieren.

Ā 

Hoe reageren krabben op algen?

  • Sommige krabbenĀ laten de algen groeienĀ op hun lichaam, omdat het hen helpt om niet op te vallen.
  • Andere krabbenĀ poetsen zichzelfĀ regelmatig om algen te verwijderen.
  • Er zijn zelfs krabben dieĀ bewust algen verzamelenĀ en op hun rug leggen – zoals deĀ decoratiekrab, die algen en sponzen gebruikt als ā€œversieringā€.

Ā 

Eten krabben de algen die op hen groeien?

Soms wel! Als de algen op hun lichaamĀ toegankelijk zijn, kunnen krabben zeĀ afschrapen en opeten. Maar meestal laten ze ze zitten voor camouflage.

Ā 

Kunnen alle krabben met algen omgaan?

Niet alle krabben eten algen of laten ze groeien:

  • Herbivore krabben: eten veel algen
  • Carnivore krabben: eten liever dieren, maar soms ook algen
  • Landkrabben: eten soms algen, maar minder vaak dan zeekrabben

Kijk naar deze vent, kijk naar zijn prachtige haar

šŸŒKrab in andere talenšŸŒ

1Ā šŸ‡³šŸ‡±šŸ‡§šŸ‡Ŗ Krab

2Ā šŸ‡¬šŸ‡§šŸ‡ŗšŸ‡ø Crab

3Ā šŸ‡©šŸ‡Ŗ Krabbe

4Ā šŸ‡«šŸ‡· crabe

5Ā šŸ‡®šŸ‡¹ granchio Ā ( Het meervoud heetĀ  granchi )

6Ā šŸ‡ŖšŸ‡øšŸ‡²šŸ‡½ cangrejo Ā ( Het meervoud heet cangrejos )

7Ā šŸ‡µšŸ‡¹šŸ‡§šŸ‡· caranguejo ( Het meervoud heet caranguejos)

8Ā šŸ‡ÆšŸ‡µ ć‚«ćƒ‹Ā  ( kani )

9Ā šŸ‡ØšŸ‡³ 蟹  ( xiĆØ )

10Ā šŸ‡°šŸ‡· 게  ( ge )

11Ā šŸ‡©šŸ‡° krabbeĀ  ( Het meervoud heet krabber)

12Ā šŸ‡øšŸ‡Ŗ krabbeĀ  ( Het meervoud heet krabbor)

13Ā šŸ‡³šŸ‡“ krabbeĀ  ( Het meervoud heet krabber)

14Ā šŸ‡«šŸ‡® rapu of taskurapu

( Het meervoud heet taskuravut )

15Ā šŸ‡®šŸ‡ø krabbi ( Het meervoud heet krabbar)

16Ā šŸ‡®šŸ‡Ŗ portĆ”n

17Ā šŸ‡·šŸ‡ŗ краб  ( krab )

18Ā šŸ‡ŗšŸ‡¦ краб  ( krab )

19Ā šŸ‡®šŸ‡³ ą¤•ą„‡ą¤•ą¤”ą¤¼ą¤¾Ā  ( kēkṛā )

20Ā šŸ‡®šŸ‡± הרטן  ( sartan )

sartan betekent ā€˜ā€˜kreeftachtigeā€ of ā€˜ā€˜Krabā€

āš ļøWaarschuwing! Het woord sartan is ook zelfde met hetĀ  k-ziekte in het Hebreeuws āš ļø