In de diepzee is het pikdonker, want zonlicht kan niet zo ver naar beneden komen. Het is er ook ijskoud, vaak tussen de 0 en 3°C, en de watertemperatuur daalt hoe dieper je gaat. De oceaan is ingedeeld in verschillende dieptezones:

• Mesopelagische zone – ongeveer 200 tot 1.000 meter diep
• Bathyale zone – 1.000 tot 4.000 meter diep
• Abyssale zone – 4.000 tot 6.000 meter diep
• Hadal zone – 6.000 tot wel 11.000 meter (zoals de Marianentrog)

In deze enorme dieptes leven de meest uiteenlopende dieren ter wereld. Veel diepzeevissen zien er vreemd of zelfs een beetje griezelig uit. Bekende voorbeelden zijn de hengelvis, de blobvis, de koboldhaai en de dombo‑octopus. Elk van deze dieren heeft bijzondere vaardigheden:

• De hengelvis gebruikt een lichtje om prooi te lokken.
• De blobvis heeft een geleiachtig lichaam dat bestand is tegen hoge druk.
• De koboldhaai kan zijn kaak naar voren schieten om prooien te grijpen.
• De dombo‑octopus beweegt met vinnen waardoor hij lijkt te “vliegen”.

Maar er zwemmen ook gigantische dieren in de diepzee, zoals de riemvis (het langste beenloze dier ter wereld), de reuzeninktvis en de potvis. Zij jagen op grote prooien of zoeken voedsel dat naar de diepte zakt.

In de diepste delen van de oceaan is er enorme zeewaterdruk. Dat betekent dat het gewicht van al het water erboven op een dier of object drukt. Hoe dieper je gaat, hoe groter de druk wordt. Voor mensen is die druk gevaarlijk: je lichaam kan het niet goed aan. Op grote diepte kunnen longen, oren en organen beschadigen. Daarom gebruiken wetenschappers duikboten en onbemande voertuigen om de diepzee te verkennen.

Maar hoe kunnen diepzeedieren dan wél overleven? Zij hebben speciale biologische aanpassingen, zoals soepele skeletten, gelachtige weefsels, grote ogen om weinig licht te zien, of juist helemaal géén ogen. Hun anatomie is gemaakt om extreme druk, kou en duisternis te weerstaan. Als een diepzeedier naar het oppervlak komt, kan zijn lichaam soms ernstig beschadigen doordat de druk veel lager wordt — daarom overleven ze dat meestal niet.

In de diepzee vinden dieren voedsel door:

• het eten van “marien sneeuw” (kleine deeltjes die van boven komen),
• het jagen op andere diepzeedieren,
• of leven rond hydrothermale bronnen, waar speciale bacteriën voedsel produceren zonder zonlicht.

Ondanks dat deze wereld donker, koud en gevaarlijk is, is de diepzee gevuld met een ongelooflijke diversiteit aan leven dat zich perfect heeft aangepast aan een extreme omgeving.