Zee-egel – Zoo-Eureka

Zee-egels/ Zee appels/ zee klitten

Echinoidea

Grootte en Gewicht

Gemiddelde grootte: De meeste zee-egels hebben een diameter van 3 tot 10 cm.
Kleinste soorten: Sommige tropische soorten, zoals Echinocyamus pusillus, zijn slechts 6 mm groot.
Grootste soorten: Sperostoma giganteum en Tripneustes ventricosus kunnen tot 36 cm in diameter worden.
Gewicht: Afhankelijk van de soort varieert het gewicht van 50 gram tot ruim 1 kg.

Voeding

Zee-egels zijn herbivoren en omnivoren. Ze eten voornamelijk:
- Algen (vooral zeewier)
- Plantaardig materiaal
- Soms kleine organismen zoals sponsfragmenten
Hoeveel eten per dag? Exacte cijfers variëren, maar een volwassen zee-egel kan dagelijks enkele grammen algen consumeren, afhankelijk van beschikbaarheid.

Levensduur

Gemiddeld: 5 tot 30 jaar, afhankelijk van de soort.
Langste levensduur: Strongylocentrotus franciscanus (rode zee-egel) kan meer dan 100 jaar oud worden.
Kortste levensduur: Kleine soorten leven vaak slechts 4 tot 5 jaar.
In gevangenschap: Vaak korter, gemiddeld 10 tot 15 jaar, afhankelijk van verzorging.

Taxonomie en Verwanten

Familie: Zee-egels behoren tot de klasse Echinoidea.
Verwanten: Zeesterren (Asteroidea), zeekomkommers (Holothuroidea), slangsterren (Ophiuroidea), en zeelelies (Crinoidea).

Verspreiding en Habitat

Waar leven ze? In alle oceanen, van tropische tot koude wateren.
Habitaten: Rotsachtige kusten, koraalriffen, zandbodems.
Diepte: Van ondiep water (1 m) tot diepzee (tot 5000 m).
Temperatuur: Van -1 °C in poolgebieden tot 30 °C in tropische zeeën.
Continenten: Rond alle continenten, behalve in zoetwater (zee-egels zijn uitsluitend marien).

Kenmerken

Uiterlijk: Rond lichaam bedekt met stekels (variërend van kort tot lang), mond aan de onderzijde (Aristoteles’ lantaarn), vaak felle kleuren zoals paars, rood, groen.
Symmetrie: Radiale symmetrie.
Skelet: Kalkhoudend endoskelet.

Interessante Feiten

Zee-egels hebben geen hersenen, maar een zenuwnetwerk.
Hun mondmechanisme heet Aristoteles’ lantaarn, een complex kauwapparaat.
Sommige soorten zijn indicatoren voor klimaatverandering.
Hun stekels kunnen gif bevatten (bijv. bij Diadema soorten).
Fossielen van zee-egels bestaan al meer dan 450 miljoen jaar.

Extra informatie over Zee-egels

Wat zijn Zee-egels eigenlijk?

Zee-egels zijn bekende zeedieren, vooral herkenbaar door hun stekelachtige uiterlijk en de variatie aan kleuren zoals paars, rood, groen en zwart. Ondanks hun naam zijn zee-egels geen vissen, maar behoren ze tot de groep van stekelhuidigen (Echinodermata). Ze zijn ongewervelde dieren, wat betekent dat ze geen ruggengraat hebben.

Waar leven zee-egels?

Zee-egels komen voor in verschillende zeegebieden over de hele wereld: behalve in zoetwater.

Rotsachtige kusten
Koraalriffen
Zandbodems
Diepzeegebieden tot wel 5000 meter diep
Ze leven in alle oceanen, van tropische wateren tot koude poolgebieden.

Culinaire Gebruik

Zee-egels worden in veel landen als delicatesse gegeten. Het eetbare deel is meestal de gonaden (ook wel “uni” genoemd in Japan). Hier zijn enkele bekende gerechten:

🌍Landen	Gerecht🍽️
Japan 🇯🇵	Uni (rauwe zee-egel, vaak op sushi)
Frankrijk 🇫🇷	Oursin (geserveerd in de schelp, vaak met citroen)
Italië 🇮🇹	Ricci di mare (pasta met zee-egel)
Chili 🇨🇱	Erizo (rauwe zee-egel, vaak met citroen en ui)
Griekenland 🇬🇷	Achinosalata (zee-egel salade)

Taxonomie en Classificatie

Stam: Echinodermata
Onderstam: Echinozoa
Klasse: Echinoidea
Onderklasse:
- Cidaroidea
- Euechinoidea
Ordes:
- Camarodonta
- Cidaroida
- (en vele andere, afhankelijk van de soort)
Familie: Verschillende families, zoals Strongylocentrotidae, Diadematidae, Toxopneustidae
Geslacht: Afhankelijk van de soort (bijv. Strongylocentrotus, Diadema, Echinus)