IJsbeer – Zoo-Eureka

IJsbeer of Poolbeer

Ursus maritimus

Grootte en Gewicht

Mannetjes: Volwassen mannetjes kunnen tussen de 2,4 en 3 meter lang zijn en wegen meestal tussen de 350 en 700 kilogram, hoewel sommige uitzonderlijk grote mannetjes meer dan 800 kilogram kunnen wegen.
Vrouwtjes: Volwassen vrouwtjes zijn meestal kleiner, met een lengte van 1,8 tot 2,4 meter en een gewicht tussen de 150 en 300 kilogram.

Levensduur

IJsberen kunnen in het wild ongeveer 25 tot 30 jaar oud worden, hoewel de gemiddelde levensduur vaak korter is vanwege de uitdagingen van hun omgeving.

Voeding

IJsberen zijn carnivoren en hun dieet bestaat voornamelijk uit zeehonden, vooral ringelrobben en baardrobben. Ze jagen op zeehonden door gaten in het ijs en gebruiken hun scherpe klauwen en sterke kaken om hun prooi te vangen.

Kenmerken

Vacht: IJsberen hebben een dikke, witte vacht die hen helpt te camoufleren in hun arctische omgeving. Onder hun vacht hebben ze een zwarte huid die helpt om warmte vast te houden.
Klauwen: Ze hebben scherpe, sterke klauwen die ze gebruiken om te jagen en zich door het ijs te bewegen.
Zwemmers: IJsberen zijn uitstekende zwemmers en kunnen lange afstanden afleggen in het koude water van de Arctische Oceaan.

Familie

IJsberen behoren tot de familie Ursidae, die alle soorten beren omvat.

Leefgebied

IJsberen leven voornamelijk in de Arctische regio’s, waaronder delen van Canada, Alaska (VS), Groenland, Noorwegen (Svalbard) en Rusland. Ze zijn afhankelijk van zee-ijs om te jagen en te reizen.

Feiten over IJsberen

Zwangerschap: Vrouwtjesijsberen hebben een zwangerschapsduur van ongeveer acht maanden en baren meestal één tot drie jongen.
Thermoregulatie: IJsberen hebben een unieke thermoregulatie die hen helpt om hun lichaamstemperatuur te behouden in extreem koude omstandigheden.
Bedreigd: IJsberen worden beschouwd als een kwetsbare soort vanwege de afname van zee-ijs door klimaatverandering, wat hun jacht- en leefgebied beïnvloedt.

Extra informatie over IJsberen

Hoe moet je IJsbeer Overleven?

Een ontmoeting met een ijsbeer is extreem gevaarlijk. IJsberen zijn veel agressiever en sterker dan andere beren zoals grizzlyberen of zwarte beren. Ze zijn roofdieren die actief jagen, en ze zien mensen soms als prooi.

Waarom overleven tegen een ijsbeer moeilijker is:

IJsberen zijn roofdieren: Ze jagen op vlees, in tegenstelling tot andere beren die ook planten eten.
Ze zijn enorm sterk: Een volwassen mannetje kan meer dan 600 kg wegen.
Ze zijn niet bang voor mensen: In afgelegen gebieden hebben ze weinig contact met mensen en zijn dus niet snel afgeschrikt.

Wat je niet moet doen:

Niet rennen

IJsberen kunnen tot 40 km/u rennen. Als je rent, activeer je hun jachtinstinct.
Je maakt jezelf een doelwit. Ze zijn gebouwd om te jagen op bewegende prooien.

Niet terugvechten

IJsberen zijn veel te sterk. Terugvechten met blote handen of een mes is zinloos en levensgevaarlijk.
Ze hebben dikke vacht en vetlagen die ze beschermen tegen verwondingen.

Niet kamperen in ijsbeergebied

IJsberen kunnen geuren van voedsel kilometers ver ruiken.
Een tent biedt geen bescherming. Ze kunnen makkelijk door het doek heen breken.

Wat je wel kunt doen om te overleven:

Gebruik bearspray

Bearspray kan een ijsbeer tijdelijk afschrikken, maar is minder effectief dan bij andere beren.
Het moet op korte afstand gebruikt worden (binnen 10 meter).

Gebruik een vuurpijl (flare)

Flares maken licht en geluid, wat ijsberen kan afschrikken.
Ze zijn handig om een beer op afstand te houden.

Wapen gebruiken

In sommige gebieden (zoals Spitsbergen) is het verplicht om een vuurwapen mee te nemen.
Alleen gebruiken als het echt niet anders kan — en je moet goed getraind zijn.

Hoeveel mensen sterven door ijsberen?

Volgens gegevens van onderzoekers en overheden:

Gemiddeld sterven 1 tot 3 mensen per jaar door een aanval van een ijsbeer.
De meeste aanvallen gebeuren in afgelegen gebieden zoals Noord-Canada, Alaska en Spitsbergen.

Het Dieet van de IJsbeer

Dieet in het wild (natuur)

IJsberen zijn carnivoren (vleeseters) en hun dieet bestaat bijna volledig uit dierlijk voedsel. Ze jagen vooral op:

Ringelrobben en klapmutsrobben – hun favoriete prooi.
Walruskalveren – soms, als ze kans krijgen.
Beluga’s (witte walvissen) – zeldzaam, maar mogelijk.
Aas – zoals dode walvissen of zeehonden.
Vogels en eieren – als er geen zeehonden beschikbaar zijn.

Ze eten vooral het vet van zeehonden, omdat dat veel energie geeft. Een volwassen ijsbeer kan 2 tot 4 kg vet per dag nodig hebben om warm te blijven en te overleven.

Dieet in gevangenschap (zoals in dierentuinen)

In dierentuinen krijgen ijsberen een gevarieerd dieet, aangepast aan hun gezondheid:

Vlees: rundvlees, kip, vis (zoals zalm of haring).
Plantaardig voedsel: wortels, appels, bessen – niet natuurlijk voor ijsberen, maar goed voor afwisseling.
Supplementen: vitamines en mineralen om tekorten te voorkomen.
IJsblokken met voedsel erin – als verrijking en om hun jachtinstinct te stimuleren.

Wat vinden ijsberen het lekkerst?

In het wild: vet van zeehonden is hun favoriet.
In gevangenschap: ze houden vaak van vette vis zoals haring, en sommige ijsberen vinden zoet fruit zoals druiven of meloen verrassend lekker.

Wat mogen ijsberen niet eten?

Suikerhoudende snacks (zoals koekjes of snoep) – slecht voor hun tanden en spijsvertering.
Menselijk voedsel – kan leiden tot gezondheidsproblemen en ongewenst gedrag.
Te veel plantaardig voedsel – ze kunnen het niet goed verteren en krijgen er niet genoeg energie uit.

gelukkig staan Pinguïns niet op het Lijst. Die zijn echt geluksvogels.

Hoe groot zijn IJsberen eigenlijk

Hoe groot zijn ijsberen in het echt?

Lengte en breedte op vier poten

Een volwassen ijsbeer die op vier poten staat is meestal:

Lengte (van neus tot staart): ongeveer 2,4 tot 3 meter
Schouderhoogte: ongeveer 1,3 tot 1,6 meter
Breedte: hun lichaam is breed en gespierd, vooral bij de schouders, tot wel 1 meter breed

Lengte op achterpoten

Als een ijsbeer zich opricht op zijn achterpoten (bijvoorbeeld om indruk te maken of te vechten), kan hij:

Tot wel 3 meter hoog worden
Sommige grote mannetjes kunnen zelfs meer dan 3,3 meter bereiken!

Grootste beren en landroofdieren

IJsberen zijn de grootste beren ter wereld, samen met de Kodiakbeer (een ondersoort van de bruine beer).
Ze zijn ook de grootste land carnivoor (vleesetend landdier) op aarde.
Geen enkel ander landroofdier is zo groot, zwaar en krachtig als de ijsbeer.

Grootste ijsbeer ooit geregistreerd

De grootste ijsbeer ooit gemeten werd:

Gevonden in Noordwest-Alaska, in de jaren 1960.
Hij was 3,39 meter lang toen hij rechtop stond.
Zijn gewicht was ongeveer 1.002 kg – dat is meer dan een kleine auto!

Deze beer is nog steeds het record voor de grootste ijsbeer (en waarschijnlijk de grootste beer) ooit gedocumenteerd.

Hier is een plaatje hoe lang een IJsbeer is.

Kunnen IJsberen winterslaap doen?

Nee, ijsberen doen geen echte winterslaap

In tegenstelling tot andere beren (zoals bruine beren of zwarte beren), doen ijsberen geen volledige winterslaap. Ze blijven actief in de winter, zelfs als het extreem koud is. Dat komt omdat hun leefgebied — het Noordpoolgebied — juist in de winter meer zee-ijs heeft, wat hen helpt bij het jagen op zeehonden.

Uitzondering: zwangere vrouwtjes

Zwangere vrouwtjesijsberen doen wél een soort winterslaap, ook wel denning genoemd. Dit is wat ze doen:

Ze graven een hol in sneeuw of aarde, meestal in de herfst.
In dat hol brengen ze hun jongen ter wereld, meestal in december of januari.
Ze blijven in het hol tot het voorjaar, terwijl ze geen voedsel eten en leven van hun vetreserves.
Als de jongen sterk genoeg zijn, verlaten ze samen het hol in maart of april.

Mannetjes en niet-zwangere vrouwtjes

Deze ijsberen doen geen winterslaap.
Ze blijven actief jagen op zeehonden, zelfs bij temperaturen van -40°C.
Hun dikke vacht en vetlaag houden hen warm en energiek.

Waarom doen ze geen winterslaap?

In de winter is er meer zee-ijs, wat perfect is voor hun jacht.
Ze hebben toegang tot voedsel, dus ze hoeven niet te rusten zoals andere beren.

Kunnen IJsberen Zwemmen?

Ja! IJsberen zijn uitstekende zwemmers. Ze zijn speciaal aangepast aan het leven in en rond het koude water van het Noordpoolgebied.

Hoe ver en hoelang kunnen ze zwemmen?

IJsberen kunnen tientallen kilometers zwemmen zonder te stoppen.
Er zijn gevallen bekend van ijsberen die meer dan 100 kilometer hebben gezwommen.
In zeldzame gevallen hebben onderzoekers ijsberen gevolgd die tot 9 dagen achter elkaar zwommen zonder rust, op zoek naar zee-ijs of voedsel.

Hoe snel zwemmen ze?

Gemiddeld zwemmen ze met een snelheid van 5 tot 10 km/u.
Dat is langzaam vergeleken met landdieren, maar snel genoeg om prooien te benaderen in het water.

Hoe diep en hoelang kunnen ze duiken?

IJsberen zijn geen diepe duikers zoals zeehonden.
Ze kunnen kort onder water gaan, meestal tot 2 meter diep.
Ze houden hun adem ongeveer 30 tot 60 seconden vast, net genoeg om onder ijs door te glijden of een prooi te verrassen.

Uithoudingsvermogen

Hun dikke vetlaag houdt hen warm in ijskoud water.
Ze kunnen urenlang zwemmen zonder onderkoeling.
Hun grote poten werken als peddels, en hun achterpoten sturen hen bij.

Waarom zwemmen ijsberen eigenlijk?

IJsberen zwemmen om:

Te jagen op zeehonden of andere prooien.
Van het ene ijsveld naar het andere te komen.
Nieuwe gebieden te verkennen als het ijs smelt.
Te ontsnappen aan gevaar of mensen.

Door de klimaatverandering moeten ijsberen steeds verder zwemmen, omdat het zee-ijs sneller smelt en ze grotere afstanden moeten afleggen om voedsel te vinden.

Hier filmpje hoe deze bizarre beesten zwemmen.

Kunnen IJsberen tegen de warmte?

IJsberen zijn dieren die perfect zijn aangepast aan het leven in de koude, ijzige gebieden van de Noordpool. Hun dikke vacht en een dikke laag vet onder de huid houden hen warm in temperaturen ver onder het vriespunt. Maar juist die aanpassingen maken hen kwetsbaar voor warmte.

Wat gebeurt er door de opwarming van de aarde?

Door klimaatverandering smelt het zee-ijs in het Noordpoolgebied steeds sneller. En dat heeft grote gevolgen voor ijsberen:

1. Minder ijs = minder jachtgebied

IJsberen jagen vooral op zeehonden, die ze vangen vanaf het ijs. Als het ijs smelt:

Moeten ze verder zwemmen om voedsel te vinden.
Kunnen ze minder jagen.
Verliezen ze energie en vallen af.

2. Minder voedsel = zwakkere beren

Door het gebrek aan zeehonden:

Krijgen ijsberen minder vet binnen.
Kunnen ze hun lichaam niet goed warm houden.
Hebben ze minder energie om te overleven of jongen groot te brengen.

3. Wat gebeurt er met hun lichaam bij warmte?

IJsberen raken oververhit als het te warm wordt. Hun dikke vacht en vetlaag houden warmte vast, wat normaal goed is in de kou — maar gevaarlijk in warmere temperaturen. Bij te veel warmte:

Kunnen ze uitdroging krijgen.
Wordt hun hartslag te hoog.
Kunnen ze zelfs sterven als ze geen verkoeling vinden.

⚠️ Zijn ijsberen in gevaar?

Ja. De ijsbeer is officieel een bedreigde diersoort. Wetenschappers verwachten dat als het ijs blijft verdwijnen, veel ijsberenpopulaties in de komende decennia zullen afnemen of zelfs verdwijnen.