Kakkerlak

Blattodea

Grootte & Gewicht

Hoe groot kunnen kakkerlakken worden?

De grootte verschilt per soort:

Kleinste soorten: 3–7 mm
Grootste soorten: tot 8–10 cm lang

Mannetje vs. Vrouwtje

Vrouwtjes zijn bij de meeste soorten iets groter en steviger gebouwd.
Mannetjes zijn vaak slanker en hebben vaker langere vleugels.

Hoe zwaar zijn kakkerlakken?

Kleine soorten: 0,1–0,3 gram
Middelgrote soorten (zoals de Duitse kakkerlak): 0,1–0,2 gram
Grote tropische soorten: tot 30–35 gram (bijv. Megaloblatta longipennis)

Grootste en Kleinste Kakkerlaksoorten

Grootste soort

Megaloblatta longipennis
- Lengte: tot 9–10 cm
- Spanwijdte vleugels: 15–20 cm
- Gewicht: tot 30+ gram

Kleinste soort

Attaphila fungicola
- Lengte: ongeveer 3 mm
- Parasiteert op bladsnijdermieren.

Wat eten kakkerlakken?

Kakkerlakken zijn alleseters, ze eten bijna alles, bijvoorbeeld:

Plantaardig materiaal
Rot voedsel of afval
Suiker, brood, vlees
Dode insecten
Papier en karton
Lijm en zeep
In extreme gevallen: zelfs haar of huidresten

Hoeveel eten ze per dag?

Een kakkerlak eet ongeveer 0,5–2% van zijn lichaamsgewicht per dag.
- Bijvoorbeeld: een kakkerlak van 0,2 g eet ± 0,002–0,004 g per dag.

Ze kunnen ook weken zonder voedsel overleven (maar niet zonder water).

Levensduur

Gemiddelde levensduur

6 maanden tot 2 jaar, afhankelijk van de soort.

In gevangenschap

Kakkerlakken leven vaak langer in gevangenschap (door betere omstandigheden):
- Tot 3 jaar, soms meer.

Langste levensduur

Reuzen-kakkerlak / Grommende kakkerlak (Gromphadorhina portentosa)
- Kan tot 5 jaar worden.

Kortste levensduur

Kleiner huiskakkerlaksoorten (zoals Blattella germanica):
- Levensduur: 4–6 maanden

Familie en Verwantschap

Kakkerlakken behoren tot:

Orde: Blattodea
Nabije familie: Termieten (tegenwoordig eigenlijk een soort kakkerlak, evolutionair gezien)

Andere verwante dieren

Termieten (hoewel vroeger apart, nu binnen Blattodea)
Oude primitieve kakkerlakachtige soorten (fossiele verwanten)

Waar leven kakkerlakken?

Kakkerlakken komen wereldwijd voor, behalve in zeer koude gebieden.

Continenten

Europa
Azië
Afrika
Noord- en Zuid-Amerika
Australië
Niet op Antarctica

Habitat

Ze leven in:

Tropische regenwouden
Savannes
Onder boomschors
In grotten
In menselijke gebouwen
In riolen en kruipruimtes

Waar kom je ze thuis tegen?

Keuken (voedselbronnen)
Badkamer (vocht)
Achter apparaten (warmte)
Scheuren in muren
Rioleringsaansluitingen

Kenmerken van de kakkerlak

Kakkerlakken hebben:

Een plat, ovaal lichaam
Lange voelsprieten
Snelle poten voor hoge snelheid
Bij sommige soorten: vleugels (maar niet allemaal kunnen vliegen)
Een harde chitine-pantserschild

Kleuren:

Meestal bruin, roodbruin of zwart

Interessante Feiten

Kakkerlakken kunnen 40 minuten hun adem inhouden.
Ze kunnen enkele dagen leven zonder hoofd (sterven uiteindelijk door uitdroging).
Ze kunnen weken zonder voedsel, maar slechts een week zonder water.
Ze behoren tot de snelste kruipende insecten (tot 5 km/u).
Er zijn meer dan 4.500 soorten, maar slechts 30 soorten leven dicht bij mensen.
De Madagaskar-gromkakkerlak maakt geluid door lucht te persen — uniek onder insecten.
Kakkerlakken bestaan al 300 miljoen jaar en hebben dinosaurussen overleefd.

Extra informatie over Kakkerlakken

Wat is een kakkerlak eigenlijk?

Kakkerlakken zijn insecten die behoren tot een van de oudste diergroepen op aarde. Ze bestaan al meer dan 300 miljoen jaar en hebben zelfs de dinosaurussen overleefd. Kakkerlakken staan bekend om hun taaiheid, aanpassingsvermogen en snelle voortplanting.

Veel mensen kennen kakkerlakken vooral omdat ze in huizen kunnen leven, vooral op warme en vochtige plekken. De keuken is de meest voorkomende plek waar mensen ze tegenkomen – daar is vaak eten, warmte en water. Daardoor vinden veel mensen kakkerlakken vieze of ‘gor’ beesten, zelfs al zijn ze eigenlijk interessante en slimme insecten.