Kreeft

Nephropidae

Grootte en gewicht

Kreeften kunnen sterk verschillen in grootte:

Lengte:
- Gemiddeld: 20–30 cm
- Groot: tot ongeveer 60–65 cm
Breedte:
- Meestal 5–15 cm (afhankelijk van soort en leeftijd)
Gewicht:
- Gemiddeld: 0,5 – 2 kg
- Grote exemplaren: tot 15–20 kg (zeer zeldzaam)

Mannetjes:
- Worden meestal groter en zwaarder
- Hebben vaak grotere scharen
Vrouwtjes:
- Zijn meestal kleiner en lichter
- Zijn aangepast om eieren te dragen onder hun staart

Voedsel en eetgedrag

Kreeften zijn alleseters (omnivoren) en aaseters.

Wat eten ze?

Kleine vissen
Schelpdieren (mosselen, kokkels)
Wormen
Zeesterren
Plantenmateriaal en algen
Dode dieren (aas)

Hoeveel eten ze per dag?

Ongeveer 1–3% van hun lichaamsgewicht per dag
- Bij een kreeft van 1 kg is dat ongeveer 10–30 gram per dag
Ze eten niet elke dag evenveel; soms kunnen ze dagen zonder voedsel

Levensduur

Kreeften kunnen zeer oud worden
Gemiddelde leeftijd: 20–50 jaar
Sommige soorten kunnen meer dan 70 jaar oud worden
Ze groeien hun hele leven door (door vervelling)

Verspreiding

In zeeën (zout water)
Op de zeebodem, vaak verstopt in holen of onder rotsen

Leefomgeving

Rotsachtige bodems
Modderige of zanderige zeebodem
Dieptes van een paar meter tot meer dan 500 meter

Oceanen en gebieden

Kreeften (Nephropidae) komen voor in:

Atlantische Oceaan (o.a. Europese en Amerikaanse kreeften)
Noordzee
Middellandse Zee
Noordelijke delen van de Stille Oceaan

Continenten

Europa
Noord-Amerika
gedeeltelijk Azië

Kenmerken

Kreeften hebben duidelijke herkenbare eigenschappen:

Hard pantser (exoskelet)
Twee grote scharen (klauwen):
- Eén om te knijpen (sterke schaar)
- Eén om te snijden (scherpere schaar)
Voelsprieten (antennes):
- Om te voelen en te ruiken
Samengestelde ogen
Segmenten in hun lichaam:
- Kop
- Borststuk
- Staart
Kleur:
- Meestal blauw, groen of bruin (rood worden ze pas bij koken)

Interessante feiten

Kreeften verouderen langzaam: ze vertonen weinig tekenen van ouderdom
Ze vervellen: ze verliezen hun oude pantser om te groeien
Sterk: hun scharen kunnen zeer krachtig knijpen
Blauw bloed: door koper in hun bloed (niet ijzer zoals bij mensen)
Worden rood bij koken: door een chemische reactie in hun pigment
Goede zintuigen: kunnen voedsel van grote afstand ruiken
Kunnen een poot verliezen en opnieuw laten groeien
Territoriaal gedrag: vechten soms met andere kreeften

Extra informatie over Kreeften

Wat zijn Kreeften eigenlijk?

Als we aan een kreeft denken, denken we vaak aan een exclusief gerecht op de menukaart van een chique restaurant. De kreeft (Nephropidae) is wereldwijd een bekende delicatesse waar intensief op wordt gevist. Maar achter dit culinaire icoon schuilt een fascinerend zeewezen met een bijzondere levenswijze. Wat is een kreeft nu eigenlijk écht, waar leven ze, en hoe ziet hun dagelijks leven in het wild eruit?

Biologische achtergrond en leefgebied

Biologisch gezien behoort de kreeft tot de kreeftachtigen binnen de omvangrijke onderstam Crustacea. Het zijn rasechte zoutwaterdieren die diep op de bodem van onze oceanen en zeeën leven. Je vindt ze onder andere in de Atlantische Oceaan, de Noordzee en de Middellandse Zee.

Kreeften houden van een frisse omgeving; ze gedijen het beste in koud water met een temperatuur die meestal tussen de 5°C en 15°C ligt. Wat betreft diepte zoeken ze meestal de bodem op tussen de 20 en 100 meter, al zijn er extreme soorten die zich prima thuis voelen op indrukwekkende dieptes van wel 500 meter of meer.

Het leven van een kreeft in het wild

In de natuur leidt de kreeft een grotendeels verborgen en solitair (eenzaam) bestaan. Ze brengen hun leven door met een aantal vaste bezigheden:

Schuilen en jagen: Kreeften zijn nachtdieren. Overdag verschuilen ze zich in holen, rotsspleten of onder stenen om uit het zicht van roofdieren (zoals grote vissen) te blijven. Pas als de avond valt, komen ze tevoorschijn om te jagen op voedsel zoals mosselen, krabben, zeesterren en wormen.
Verschalen (groeien): Omdat een kreeft een hard uitwendig skelet (pantser) heeft dat niet meegroeit, moet hij regelmatig ‘verschalen’. Hij werpt dan zijn oude pantser af en pompt zichzelf vol met water om groter te worden, waarna het nieuwe pantser uithardt. Dit is een gevaarlijke periode waarin ze zich extra goed moeten verstoppen.
Territorium verdedigen: Kreeften zijn erg territoriaal. Met hun grote, krachtige scharen verdedigen ze hun eigen schuilplaats fel tegen indringers en soortgenoten.
Voortplanting en migratie: Hoewel ze erg honkvast zijn, verplaatsen kreeften zich soms over de zeebodem naar andere dieptes om te paren of om eitjes af te zetten. Vrouwtjes dragen de eitjes maandenlang onder hun staart mee om ze te beschermen.